Çöl tozu, nefes darlığı, astım ve bronşiti tetikliyor

- Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdurrahman Şenyiğit:- "Burundan ve ağızdan giren bu partiküller, akciğerlere gidip ciddi anlamda nefes darlığı, hırıltılı solunum oluşturabilmekte. Astım, bronşit, akciğer veya alerjik hastalık varsa dışarı çıkılmaması gerekiyor"- Mardin Artuklu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Vasfiye Bayram Değer:- "Solunum yolu hastalıklarına neden olmakta, ölüm oranlarını artırmakta. Astım için tetikleyici ve sebep olabiliyor. Partiküllerin boyutları çok önemli. 10 mikrondan küçük olanlar sağlık için zarar teşkil ediyor"

Genel 05.04.2022, 12:51
Çöl tozu, nefes darlığı, astım ve bronşiti tetikliyor

DİYARBAKIR (AA) - Suriye ve Irak'ın kuzeyinden fırtınayla gelen çöl tozu, su kaynakları ve tarımsal ürünler üzerinde kirliliğe yol açarken insan sağlığını da olumsuz etkiliyor.

Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdurrahman Şenyiğit, AA muhabirine, dünyadaki tüm kum fırtınalarının yüzde 50'sinin tek başına Sahra Çölü'nde oluştuğunun kabul edildiğini, diğerlerinin de Orta Asya bölgesinde meydana geldiğini ve tüm dünyaya yayıldığını anlattı.

Şenyiğit, fırtınalarla taşınan partiküllerin çevre ve sağlık sorunları oluşturduğunu dile getirerek, "Özelikle astımı, bronşiti olan hastalar bu dönemde ciddi sorun yaşamakta. Burundan ve ağızdan giren bu partiküller, akciğerlere gidip ciddi anlamda nefes darlığı, hırıltılı solunum oluşturabilmekte. Astım, bronşit, akciğer veya alerjik hastalık varsa dışarı çıkılmaması gerekiyor." dedi.

Bu hava olayının yaşandığı dönemlerde özelikle gündüz mümkünse dışarı çıkmamak, evlerin pencerelerini ve kapısını kapalı tutmak gerektiğini ifade eden Şenyiğit, dışarı çıkılacaksa da maske kullanılmasını önerdi.

Şenyiğit, dışarı çıkıldığında hırıltı solunum başlamasının astım veya bronşit atağının göstergesi olduğunu anlatarak, "Bu durumda mutlaka hekime başvurulmalı. Toz fırtınalarının olduğu dönemlerde dikkatli olmamız gerekiyor. Dışarı çıkılmadığı halde öksürük, balgam, hırıltılı solunum veya göğüste yanma şikayetleri varsa da doktora başvurulması gerekli." diye konuştu.

- "Bazı hastalıklar için hem neden hem tetikleyici olabilmekte"

Mardin Artuklu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Vasfiye Bayram Değer ise çöl tozunun insanların yanı sıra hayvan ve bitki sağlığını olumsuz etkilediğini belirtti.

Özellikle sağılık sorunları bulunanlar için ciddi zararlarının olduğuna işaret eden Değer, şöyle konuştu:

"Havada toz partiküllerinin yüksek olması özelikle solunum yolu rahatsızlıklarına sebep olabiliyor. ABD'de yapılan bir araştırmaya göre, çöl tozlarının taşınımı sebebiyle yılda 60 bin ölüm meydana gelmekte. Irak'ta 2005'te bu çöl tozu taşınımı sebebiyle Yermük Hastanesinde 1000 boğulma vakası rapor edildi. Solunum yolu hastalıklarına neden olmakta, ölüm oranlarını artırmakta. Bazı hastalıklar için hem neden hem tetikleyici olabilmekte. Astım için tetikleyici ve sebep olabiliyor. Migren, göz enfeksiyonu gibi hastalıklar için hem neden hem de tetikleyici."

Değer, toz partiküllerin boyutunun önemli olduğuna işaret ederek, "10 mikrondan küçük olanlar sağlık için zarar teşkil ediyor. 2,5 mikronun altındakiler akciğerin en ücra köşelerine kadar ulaşıp solunum yolu problemlerine yol açabiliyor." dedi.

- "Kemik ve dokularda biriken kurşun beyin hasarına neden olmakta"

Çöl tozlarının barındırdığı önemli miktarda kurşunu da çökeldiği ortamlara bıraktığını dile getiren Değer, "Çöl tozlarının havalanmasıyla atmosfere karışan ve çok uzak mesafelere taşınan kurşun parçacıklarının su kaynaklarına çökelmesi veya tarım ürünleri başta olmak üzere gıda maddelerini kirletmesi sonucu insan sağlığı tehlikeye girmektedir. Kemik ve dokularda biriken kurşun, beyin hasarlarına ve ölümlere neden olabilmektedir. Düşük dozdaki kurşun birikimi bile anne karnındaki bebekler ve henüz bağışıklık sistemi gelişmemiş çocuklara büyük zararlar verebilmektedir." şeklinde konuştu.

Toz taşınımının sağlıklı bireyler için de zararlı olduğunu vurgulayan Değer, bu kişilerde de cilt ve saç problemlerine yol açabildiğini aktardı.

Değer, bu tür olayların yaşandığı dönemlerde vatandaşların dikkat etmesi ve dışarıya çıkmaması gerektiğini ifade ederek, "Özellikle risk gruplarının açık alanlarda bulunmamaları gerekiyor. Kapı ve pencerelerin de sıkı şekilde kapatılarak partiküllerin içeri de girmesinin engellenmesi gerekiyor." dedi.

Toz taşınımıyla ilgili 1960'lı yıllardan beri çeşitli çalışmaların yürütüldüğünü belirten Değer, "Bu konuda bilimsel çalışmaların artırılması ve devam ettirilmesi gerekiyor. Ünlü tıp bilgini İbni Sina'nın, 'Toz olmasaydı insan ömrünün 1000 sene olmaması için hiçbir sebep yoktu.' sözünü hatırlatmak istiyorum. Hakikaten bu anlamda sağlığa olan etkileri ön plana çıkarılarak insanlarda farkındalıkların yaratılması önemli. Olumsuz etkileri bu şekilde azaltılabilir." ifadelerini kullandı.

- Koruyuculuğu yüksek maske kullanılması önerisi

Şırnak Devlet Hastanesinde Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Mahmut Ülger, toz bulutunun çocuklarda, yaşlılarda ve kronik hastalarda risk teşkil ettiğini söyledi.

Toz taşınımı oluştuğunda çocukların, astım ve kronik akciğer hastalarının dışarı çıkmamasını önerdiklerini dile getiren Ülger, "Çıkmaları gerektiği durumlarda ise koruyuculuğu yüksek maske kullanmalarını, kronik hastaların ilaçlarını düzenli kullanmalarını tavsiye ediyoruz." diye konuştu.

Ülger, solunumla burundan giren küçük partiküllerin akciğere kadar indiğini anlatarak, şunları kaydetti:

"Akciğere indiğinde özellikle astım hastaları için ciddi anlamda alerjik reaksiyonlar oluşturup, atağa sebep olup ciddi sonuçlar doğurabilmekte. Kronik hastalarda daha çok ölümler oluyor. Özellikle astım, KOAH hastaları için ciddi anlamda ataklar oluşabilmekte. Bu süreçlerde dışardan eve gelindiğinde duş alınması koruyucu önlemler arasında yer alıyor."

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
16
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Midyatgazete.com'un En Çok Hangi Hizmetinden Faydalanıyorsunuz?
Namaz Vakti 23 Mayıs 2022
İmsak 03:16
Güneş 04:56
Öğle 12:19
İkindi 16:09
Akşam 19:32
Yatsı 21:05
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü