"Boncuklu Tarla"da 12 bin yıllık "kamu binası"nın kalıntılarına ulaşıldı

- Mardin'deki Boncuklu Tarla'da yürütülen kazının başkanı Doç. Dr. Ergül Kodaş:- "M.Ö 10 bin yılına ait 3 defa üst üste inşa edilmiş binanın önemli bir bölümü açığa çıkarıldı. Bir binanın tamamı gün yüzüne çıkarıldı"

Genel 27.09.2022, 11:56

MARDİN (AA) - HALİL İBRAHİM SİNCAR - Mardin'in Dargeçit ilçesinin Ilısu Mahallesi'ndeki Boncuklu Tarla'da yürütülen kazı çalışmasında 12 bin yıllık "kamu binası"nın kalıntıları bulundu.

Tarih boyunca Sümer, Akad, Babil, Hitit, Asur, Urartu, Roma, Abbasi, Selçuklu ve Osmanlı'nın da aralarında yer aldığı 25 medeniyete ev sahipliği yapan alanda, "Ilısu Barajı ve HES Projesi Etkileşim Alanında Kalan Kültür Varlıklarının Belgelenmesi ve Kurtarılmasına Yönelik Çalışmalar" kapsamında Mardin Müze Müdürlüğünce 2012'de başlatılan arkeolojik kazılar aralıklarla devam ediyor.

Dicle Kalkınma Ajansı (DİKA) ve Mardin Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen "Boncuklu Tarla Neolitik Çağ Yerleşim Yeri Çevre Düzenlemesi Projesi" ile turizme kazandırılması hedeflenen Boncuklu Tarla'da 4 dönüm alanda kazı çalışmaları tamamlandı.

Yaklaşık 10 milyon lira bütçeli proje kapsamında 11 dönüm alanda daha kazı çalışmalarının tamamlanmasıyla bölge turizme açılacak.

- Çok fazla boncuk bulunduğu için "Boncuklu Tarla" adı verilmiş

Mardin Artuklu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ergül Kodaş başkanlığında arkeolog, antropolog, arkeozooloji ve arkeobotanik uzmanlarının yer aldığı 15 kişilik ekip tarafından yürütülen bu sezonki kazılarda 3 döneme ait üst üste inşa edilmiş, 12 bin yıllık olduğu belirtilen "kamu binası"nın kalıntılarına ulaşıldı. Alanda boncuk, ok uçları ve kemik gibi birçok buluntu da gün yüzüne çıkarıldı.

Doç. Dr. Ergül Kodaş, AA muhabirine, 2012 yılından bu yana aralıklarla çalışmaların yapıldığı alanda 2020 yılı itibarıyla Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle yürütülen kazının geçen yıldan beri Türk Tarih Kurumunun desteğiyle devam ettiğini söyledi.

Boncuklu Tarla'nın Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem'e tarihlenen bir yerleşim yeri olduğunu, köylülerin burada çok fazla boncuk bulmasıyla adının bu şekilde literatüre girdiğini belirten Kodaş, "Boncuklu Tarla'da milattan önce 13 binden 8 binin sonuna kadar kesintisiz bir iskan olduğu tespit edildi. Birbirinden farklı dönemlere ait mimari kalıntılar, iskeletler, küçük buluntular ve çok sayıda boncuk ele geçirildi." dedi.

Kodaş, kazılarda höyüğün en doğusundaki yaklaşık 300 metrekarelik alanda çalışmaların devam ettiğini kaydetti.

Doç. Dr. Kodaş, kazılarda kalıntılarına ulaşılan "kamu binası"na ilişkin, "Milattan önce 10 bin yılına ait 3 defa üst üste inşa edilmiş binanın önemli bir bölümü açığa çıkarıldı. Bir binanın tamamı gün yüzüne çıkarıldı. Bu, konut olmayan birçok kişi veya grup tarafından kullanılmış büyük boyutlu yapılar." diye konuştu.

Yapıların içinde steller (dikilmiş, yüksekliği eninden uzun yekpare bir taştan oluşan yapıt), payandalar (düşey bir taşıyıcıyı, binayı ya da tekneyi gerek dengede tutabilmek gerekse devrilmesini, çökmesini ya da kaymasını engellemek amacıyla kullanılan ahşap ya da betondan göğüsleyici dayanak) ve kolonların olduğunu belirten Kodaş, yapının hem mimari hem de iç düzenlemeleri açısından konuttan farklı bir şekilde inşa edildiğinin belirlendiğini belirtti.

Kodaş, kazı ilerledikçe bu binanın altında iki ayrı evreye ait yapıların olduğunu fark ettiklerini dile getirdi.

"Benzer boyutlara ve özelliklere sahip binalar aynı alana üst üste inşa edilmişler. Evrelerin hepsi milattan önce 10 bin yılına ait. Biri terk edildikten sonra doldurulmuş ve onun üzerine yenisi inşa edilmiş. Her evre arasındaki tam süreyi henüz bilemeyiz ama çok uzun bir süre geçmemiş, öyle görünüyor." ifadelerini kullanan Kodaş, inanç merkezleri olarak da ilişkilendirilebilecek bu "kamu binaları"nın ne amaçla kullanıldığının ilerleyen süreçte daha iyi ortaya çıkacağını belirtti.

- "Bölgenin kültürel mirası daha geniş kitlelere ulaştırılabilecek"

DİKA ve Mardin Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan proje ile alanın turizme kazandırılacak olmasının önemine işaret eden Kodaş, hazırlanan projeyle korunacak alanda karşılama evinin yapılmasının planlandığını söyledi.

Kodaş, "İlerleyen süreçte hem bilimsel anlamda kazılar desteklenecek hem de bölgenin tanıtımı ve kültürel mirası daha geniş kitlelere ulaştırılabilecek." diye konuştu.

Boncuklu Tarla'daki kazı çalışmalarında görev alan, Ilısu köyünde yaşayan vatandaşlardan Halit Demirbağ, 2017 yılından bu yana yaz aylarında aralıklı olarak kazı alanında çalıştığını belirtti.

Yeni kalıntılarına ulaşılmasından dolayı mutlu olduklarını dile getiren Demirbağ, alanın turizme kazandırılacak olmasından da memnuniyet duyduklarını ifade etti.

- Eski tapınaklar bulunmuştu

Yaklaşık 2,5 hektar alana sahip Boncuklu Tarla'da bugüne kadar Epipaleolitik Dönem'den Geç Çanak Çömlek Öncesi Neolitik Dönem B Evresine kadar geçen süreçten kalma çok sayıda buluntu gün yüzüne çıkarılmıştı.

Kazılarda bugüne kadar, mimari kalıntı, ev, özel yapı, "kamu binaları" ile mezarlarda 130 bireye ait iskeletler, 100 bini aşkın boncuk ve Neolitik Dönem'e ait 11 bin 300 yıla tarihlendiği düşünülen tapınak bulunmuştu.

Boncuklu Tarla'da son bulunan tapınağın ise 12 bin yıllık olduğunun tahmin edildiği açıklanmıştı.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Günün Anketi Tümü
Midyatgazete.com'un En Çok Hangi Hizmetinden Faydalanıyorsunuz?
Namaz Vakti 08 Aralık 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü