Gazianteplilerin düşmana karşı verdiği kahramanca mücadelenin üzerinden 101 yıl geçti

- Kurtuluş Savaşı'nda gösterdiği direnişle Milli Mücadele'de önemli bir yer tutan Gaziantepliler, atalarının 101 yıl önceki kahramanlığını unutmuyor- GAÜN Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yunus Emre Tansü:- "Bu şehir çocuğuyla, kadınıyla, askeriyle, hacısıyla her kesimiyle direndi. Bu şehirde hem silahlı müdafiler vardı hem de cephe gerisinde yardım eden silahsız direnişçiler vardı"

Genel 25.12.2022, 11:22
Gazianteplilerin düşmana karşı verdiği kahramanca mücadelenin üzerinden 101 yıl geçti

GAZİANTEP (AA) - FIRAT ÖZDEMİR - Milli Mücadele döneminde düşmana karşı büyük direniş gösteren Gazianteplilerin 101 yıl önceki kahramanlığı, kent hafızasında canlılığını koruyor.

Antep, Mondros Mütarekesi'nin 7. maddesi gerekçe gösterilerek 15 Ocak 1919'da İngilizler tarafından işgal edildi ve Eylül 1919'da Fransızlara bırakıldı.

Gönüllü Ermeni birliklerinin de bulunduğu "Fransız işgal kuvvetleri", 29 Ekim 1919'da Antep'e girdi. Kentte büyük tepkiyle karşılanan işgal, 29 Ekim günü 13. Kolordu Kumandanı Ahmet Cevdet Bey tarafından işgal kuvvetleri kumandanına telgraf yazılarak protesto edildi.

Ermeni tercümanla şehre gelen bir Fransız subayının 5 Kasım 1919'da Akyol Camisi'nde asılı Türk bayrağını zorla indirtmesi, Antep'in kurtuluşunu ateşleyen olay olarak tarihe yazıldı.

Fransız askerleriyle Türk polisleri arasında çıkan kavga nedeniyle örgütlenen Cemiyet-i İslamiye tarafından 23 Kasım'da büyük miting düzenlenerek haksız işgal protesto edildi, halkın içindeki özgürlük ateşi alevlendirildi.

Mustafa Kemal Paşa ise 1 Aralık 1919'da Kazım Karabekir'e telgraf göndererek, Kilikya, Urfa, Maraş, Antep işgalinin ve Ermenilerin yaptıkları cinayetlerin şiddetle protesto edilmesini ve mücadelenin ilanını bildirdi.

Ocak 1920'de şehir dışında ilk mücadele başladı. Fransızların Kilis ve Maraş'a giden kuvvetleri henüz yollardayken etkisiz hale getirildi, kentin düşman işgalinden kurtarılmasında önemli görevler alan Şahin Bey ise Antep-Kilis yolunu kapatarak Fransız garnizonunun Katma'daki tümeniyle irtibatını kesti.

- Mehmet Kamil'in şehit edilmesinin ardından topyekun mücadele başladı

Bugünkü İnönü Caddesi'ndeki askeri fırın önünden 21 Ocak 1920'de 10 yaşındaki oğlu Mehmet Kamil ile geçen bir kadının, sarhoş 2 Fransız askerince taciz edilip, peçesi açılmak istendi. Bu sırada annesini korumak için Fransızlara taşla saldıran küçük Mehmet Kamil, işgalci askerlerce süngülenerek şehit edildi.

Bu olayın ardından halkın sabrı taştı ve topyekun mücadele başladı. Bugün "Şehit Kamil" olarak bilinen Mehmet Kamil'in ölümü sonrasında iş yerleri günlerce kapalı kaldı ve bölgedeki bazı illerde Antep'e destek mitingleri düzenlendi.

Antepli çocuklar kimi zaman cephedeki büyüklerine mermi taşıdı, kimi zaman su ve yemek götürdü. Haberci olarak da iletişimi sağlayan çocuklar, gerektiğinde düşman kuvvetlerinin kullandığı telgraf direklerine çıkarak telleri kesti. Küçük bedenlerine rağmen büyük kahramanlıklar sergileyen çocuklardan birçoğu şehit veya gazi oldu.

- Açlık ve yoklukla da mücadele ettiler

Mücadele sırasında Antepliler, düşmana karşı mücadele verirken kent bir süre kuşatma altında kaldığı için açlık ve yoklukla da ayrıca mücadele etti.

Şahin Bey, 28 Mart 1920'de Kilis yolunda Fransızlarla Elmalı Köprüsü üzerinde çıkan çatışmada şehit düştü. Halkın çok sevip saydığı Şahin Bey'in şehit düşmesinin ardından 1 Nisan 1920'de şehirde şiddetli bir harp başladı. Şehrin 27 mahallesine bir semt reisi tayin edildi ve Antep halkı 1 Nisan 1920'den 7 Şubat 1921'e kadar "Ölürsem şehit, kalırsam gazi olurum" diyerek Fransızlara karşı direniş gösterdi. Bu süre içerisinde yapılan kuşatma, Antep halkını açlık, sefalet ve mühimmat sıkıntısıyla karşı karşıya bıraktı.

Yaklaşık 10 ay süren ve 6 bin 317 vatan evladının şehit verildiği çatışmalar sürerken, yapılan bu fedakarlıklara karşılık TBMM, Antep'e 8 Şubat 1921'de "Gazi" unvanını verdi.

- Gaziantep'in zafer günü: 25 Aralık

Fransızlar, Ankara Antlaşması'nın ardından 25 Aralık 1921'de şehri boşaltmaya başladı. İki yıl süren işgalden sonra Gaziantep'ten zafer ve özgürlük nidaları yükseldi.

1921 yılındaki "Gazi" unvanından sonra halkın Milli Mücadele'de gösterdiği takdire şayan hizmetlerinden dolayı TBMM tarafından mücadeleden 87 yıl sonra 7 Şubat 2008'de çıkarılan 5734 sayılı kanunla Gaziantep'e "İstiklal Madalyası" verildi.

Kurtuluş Savaşı'nda gösterdiği direnişle Milli Mücadele'de önemli bir yer tutan Gaziantepliler, atalarının 101 yıl önceki kahramanlığını unutmuyor.

- Tarihin en büyük direnişlerinden biri

Gaziantep Üniversitesi (GAÜN) Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yunus Emre Tansü, AA muhabirine, Gazianteplilerin tarihin en büyük direnişlerinden birini gerçekleştirdiğini söyledi.

Gazianteplilerin dünya savaş tarihine isimlerini altın harflerle yazdırdığını ifade eden Tansü, şunları kaydetti:

"Bu şehir çocuğuyla, kadınıyla, askeriyle, hacısıyla her kesimiyle direndi. Bu şehirde hem silahlı müdafiler vardı hem de cephe gerisinde yardım eden silahsız direnişçiler vardı. Bu iki grubun beraberce birlikte direnişinin sonucunda Antep savunması oldu."

Tansü, Gaziantep'te her kesimin Antep savunmasını bildiğini ve bu kahramanlığın hafızalarda yer aldığını sözlerine ekledi.

Kent esnafından Mehmet Şebci ise hem anne hem de baba tarafından dedelerinin Antep savunmasında gazi olduğunu ve bunun gururunu yaşadığını belirtti.

Her zaman gazi dedelerinin anıları ve kahramanlıklarını büyüklerinden dinlediklerini anlatan Şebci, "Antep savunmasında ciddi bir mücadele verildi. Kendi başına şehrini koruyan Gaziantep halkı örnek olmuştur." dedi.

Vatandaşlardan Faruk Kılıçoğlu ise yöre halkının düşmana karşı kahramanca mücadele ettiğini söyledi.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
11
açık
Günün Anketi Tümü
Midyatgazete.com'un En Çok Hangi Hizmetinden Faydalanıyorsunuz?
Namaz Vakti 04 Mart 2024
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 28 75
2. Fenerbahçe 28 73
3. Trabzonspor 27 46
4. Beşiktaş 28 46
5. Kasımpasa 28 40
6. Başakşehir 28 39
7. Rizespor 28 39
8. Sivasspor 28 38
9. Antalyaspor 27 35
10. Kayserispor 28 35
11. Samsunspor 28 33
12. A.Demirspor 27 32
13. Konyaspor 28 31
14. Ankaragücü 28 30
15. Alanyaspor 27 30
16. Hatayspor 28 29
17. Karagümrük 27 29
18. Gaziantep FK 27 28
19. Pendikspor 28 26
20. İstanbulspor 28 13
Takımlar O P
1. Eyüpspor 25 61
2. Göztepe 25 52
3. Kocaelispor 25 45
4. Sakaryaspor 25 43
5. Bodrumspor 25 42
6. Bandırmaspor 25 40
7. Ahlatçı Çorum FK 25 39
8. Boluspor 25 39
9. Gençlerbirliği 25 34
10. Erzurumspor 25 31
11. Keçiörengücü 25 31
12. Ümraniye 25 30
13. Manisa FK 25 28
14. Adanaspor 25 26
15. Şanlıurfaspor 25 24
16. Tuzlaspor 25 24
17. Altay 25 15
18. Giresunspor 25 7
Takımlar O P
1. Liverpool 27 63
2. M.City 27 62
3. Arsenal 26 58
4. Aston Villa 27 55
5. Tottenham 26 50
6. M. United 27 44
7. West Ham United 27 42
8. Newcastle 27 40
9. Brighton 27 39
10. Wolves 27 38
11. Chelsea 26 36
12. Fulham 27 35
13. Bournemouth 26 31
14. Crystal Palace 27 28
15. Brentford 27 26
16. Everton 27 25
17. Nottingham Forest 27 24
18. Luton Town 26 20
19. Burnley 27 13
20. Sheffield United 26 13
Takımlar O P
1. Real Madrid 27 66
2. Girona 27 59
3. Barcelona 27 58
4. Atletico Madrid 27 55
5. Athletic Bilbao 27 50
6. Real Betis 27 42
7. Real Sociedad 27 40
8. Las Palmas 27 37
9. Valencia 26 37
10. Getafe 27 35
11. Osasuna 26 33
12. Villarreal 27 32
13. Deportivo Alaves 26 29
14. Sevilla 27 27
15. Mallorca 27 27
16. Rayo Vallecano 27 26
17. Celta Vigo 27 24
18. Cadiz 27 19
19. Granada 26 14
20. Almeria 27 9
Günün Karikatürü Tümü